ระบบ
บัญชีข้อมูลภาครัฐ

บัญชีข้อมูลภาครัฐ มีความสำคัญยังไง จำเป็นไหมที่ประชาชนทุกคนจะต้องส่งข้อมูลสำคัญให้ภาครัฐ และรัฐเอาข้อมูลไปอะไรบ้าง อยากรู้ ตามไปดูกัน

บัญชีข้อมูลภาครัฐ คือ สมุดหน้าเหลืองโทรศัพท์ บัญชีข้อมูลภาครัฐนี้ จะเก็บรวบรวม รายการของชุดข้อมูลที่หน่วยงานมี รายละเอียดของชุดข้อมูลจะถูก ระบุไว้ในเมทาดาตา (Metadata) เพื่อใช้อำนวยความสะดวกในการ สืบค้นของผู้ใช้ข้อมูล

ใน บัญชีข้อมูลภาครัฐ (Government Data Catalog) ผู้ใช้ข้อมูลจะทราบรายละเอียดต่าง ๆ ของข้อมูล อาทิ เช่น 

  • รายการข้อมูลที่หน่วยงานถือครองนั้นประกอบไปด้วยอะไรบ้าง 
  • หน่วยงานใดเป็นเจ้าของข้อมูล 
  • ข้อมูลมีความสำคัญอย่างไร 
  • ข้อมูล อยู่ในรูปแบบใด จะติดต่อหรือร้องขอข้อมูลได้ที่ใด 

กล่าวได้ อีกนัยหนึ่งว่า บัญชีข้อมูลภาครัฐ เป็นการบริหารจัดการข้อมูลของภาครัฐ ที่กระจัดกระจายให้เป็นระบบระเบียบ และอยู่ในรูปแบบดิจิทัล เพื่ออำนวยความสะดวกในการสืบค้นของผู้ใช้ข้อมูล ลดความซ้ำซ้อน และเป็น จุดเริ่มของการพัฒนาการบริการภาครัฐที่ดีขึ้นในอนาคต

Metadata

บัญชีข้อมูลภาครัฐ (Government Data Catalog) จะช่วยขับเคลื่อน รัฐบาลไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลได้อย่างไร ดร.สุพจน์ เธียรวุฒิ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล กล่าวว่า ที่ผ่านมาภาครัฐพยายามผลักดันการให้บริการในรูปแบบ ดิจิทัลมากขึ้น 

อย่างไรก็ตาม ส่วนสำคัญในการผลักดันดังกล่าว ต้องอาศัยการใช้ประโยชน์จากข้อมูล ซึ่งปัจจุบันข้อมูลภาครัฐมีอยู่เป็นหลัก พูดง่ายๆคือการนำข้อมูลไปวิเคราะห์ แยกแยะ และนำไปใช้ประโยชน์ในการบริการจัดการ หรือการทำงานอื่นๆ นั่นเอง

บัญชีข้อมูลภาครัฐ (Government Data Catalog) จะช่วยขับเคลื่อน รัฐบาลไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลได้อย่างไร 

ที่ผ่านมาภาครัฐพยายามผลักดันการให้บริการในรูปแบบ ดิจิทัลมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ส่วนสำคัญในการผลักดันดังกล่าว ต้องอาศัยการใช้ประโยชน์จากข้อมูล ซึ่งปัจจุบันข้อมูลภาครัฐมีอยู่จำนวนมากแต่ยังไม่อยู่ในรูปดิจิทัล

การที่ข้อมูลอยู่อย่างกระจัดกระจาย มีความซ้ำซ้อน เนื่องจากแต่ละหน่วยงานต่างจัดเก็บเพื่อการใช้งานของ หน่วยงานเอง หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า ภาครัฐยังขาดการบูรณาการ ข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ดังนั้น การมี ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ และการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ หน่วยงาน จะต้องทราบว่าจัดเก็บข้อมูลอะไรบ้าง ที่มาของข้อมูล รูปแบบ การจัดเก็บ และจะมีการดูแลคุณภาพข้อมูลได้อย่างไร 

สิ่งเหล่านี้ ต้องถูกบริหารจัดการให้เป็นมาตรฐาน ซึ่งเป็นไปตามกรอบธรรมาภิบาล ข้อมูลภาครัฐ (Data Governance Framework) เมื่อตรวจสอบข้อมูล ได้จากบัญชีข้อมูลภาครัฐว่ามีข้อมูลอะไรบ้าง จะทำให้เห็นได้ว่า มีการจัดเก็บข้อมูลที่ซ้ำซ้อนหรือใกล้เคียงกันหรือไม่ ทำให้สามารถ ที่จะจัดการกับข้อมูลที่ซ้ำซ้อนนั้น เมื่อข้อมูลเป็นมาตรฐานเดียวกัน ผ่านการจัดทำรายละเอียดข้อมูลหรือเมทาดาตา (Metadata) ที่เป็น มาตรฐานเดียวกัน การบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานก็จะเกิดขึ้น ได้จริง ส่งผลต่อการให้บริการประชาชนที่ดียิ่งขึ้น

ประชาชนจะได้ประโยชน์อย่างไรเมื่อมีการจัดทำข้อมูลภาครัฐ ที่ผ่านมา ประเด็นปัญหาที่ประชาชนมักพบเจอ คือ การที่ไป ติดต่อหน่วยงานภาครัฐก็จะต้องให้ข้อมูลเดิม ๆ ต้องสำเนาเอกสาร จำนวนมาก ทำให้การบริการเป็นไปอย่างล่าช้า ไม่มีประสิทธิภาพ 

ดังนั้น แนวทางการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นดังกล่าวนั้น ภาครัฐจำเป็นต้องมีการ เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกัน โดยอาศัยการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ เป็น จุดเริ่มต้นในการบริหารจัดการข้อมูลภาครัฐให้เป็นระบบ มีมาตรฐาน นำไปสู่การเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลภาครัฐอย่างมีประสิทธิภาพ 

ทั้งนี้เพื่อยกระดับการให้บริการประชาชนที่ดียิ่งขึ้น ตัวอย่างเช่น 

  • การแลกเปลี่ยนข้อมูลเรื่อง Digital Transcript 
  • การประสานงานเรื่องข้อมูล ด้านสาธารณสุขระหว่างหน่วยงานภาครัฐเพื่อบริหารจัดการข้อมูล ด้านการแพทย์ สาธารณสุข และสถานการณ์ COVID-19 

GDC จะช่วยส่งเสริมให้เกิดนโยบายที่ดีได้อย่างไร

ปัจจุบัน หน่วยงานภาครัฐมีการจัดเก็บข้อมูลเป็นจำนวนมาก แต่เป็นการ จัดเก็บตามพันธกิจของหน่วยงานเอง อย่างไรก็ตาม จะมีพันธกิจใหม่ ที่มีผลกระทบกับประชาชน เช่น 

  • เรื่องความยากจน หากต้องการทราบ ว่ามีคนจนอยู่ที่ใดบ้าง เมื่อค้นหาข้อมูลก็จะพบว่า หน่วยงานที่จัดเก็บ ข้อมูลเกี่ยวกับคนจนมีอยู่มากมาย แต่ไม่สามารถทราบได้ว่าแหล่ง ข้อมูลอยู่ที่ใด หรือเก็บข้อมูลอะไรไว้บ้าง
  • ปัญหาน้ำท่วมมีหน่วยงาน ใดบ้างที่มีข้อมูลในเรื่องน้ำ 

การจะแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ใน ภาพรวม จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลจากหลายหน่วยงานที่ครอบคลุม ในทุกมิติ แต่ข้อมูลเหล่านี้อยู่อย่างกระจัดกระจาย ดังนั้น จึงต้องรวบรวม ข้อมูลเหล่านี้ขึ้นมา และตรวจสอบว่าข้อมูลที่สำคัญและจำเป็นต่อการ แก้ปัญหาเหล่านั้นอยู่ที่ใด มีอะไรบ้าง

ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ 

ซึ่งเป็นที่มาของแนวคิดการ จัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ เมื่อหน่วยงานผู้จัดทำนโยบายทราบว่ามี ข้อมูลที่ใด มีอะไรบ้าง และข้อมูลนั้นเชื่อถือได้ มีคุณภาพมาตรฐาน การจะใช้ประโยชน์ข้อมูลในการนำมาวิเคราะห์เพื่อการตัดสินใจ เชิงนโยบาย ก็จะมีความแม่นยำและแก้ปัญหาได้ตรงจุดมากขึ้น เป็นการส่งเสริมนโยบายที่ดีนั่นเอง

หน่วยงานภาครัฐควรมีส่วนร่วมอย่างไร

หน่วยงานภาครัฐจำเป็นต้องทราบว่าท่านมีข้อมูลอะไรบ้าง โดยแยกเป็น 2 ส่วน 

ส่วนแรก คือ ส่วนของบัญชีข้อมูล ซึ่งประกอบ ไปด้วยชื่อรายการชุดข้อมูล และคำอธิบายข้อมูล (Metadata) 

ส่วนที่ 2 คือ ส่วนของข้อมูล โดยในส่วนของบัญชีข้อมูลภาครัฐ จะเป็นการ รวบรวมเฉพาะชื่อรายการชุดข้อมูลเท่านั้น ส่วนข้อมูลยังคงจัดเก็บอยู่ที่หน่วยงาน 

ซึ่งรายการชุดข้อมูลที่เปิดเผยได้แบ่งออกเป็น 2 หมวด คือ 

1. รายการข้อมูลสาธารณะ 

2. รายการข้อมูลส่วนบุคคล 

ส่วนรายการชุดข้อมูลลับราชการและความมั่นคง เปิดเผยได้ตามสิทธิ์ และกฎหมายที่กำหนดเท่านั้น 

Data Security

หน่วยงานจะต้องจัดทำบัญชีข้อมูล ของหน่วยงาน และทำการลงทะเบียนในระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐ ซึ่งสำนักงานสถิติแห่งชาติได้รับมอบหมายดูแลระบบลงทะเบียนบัญชี ข้อมูลภาครัฐ บัญชีข้อมูลภาครัฐจะทำให้ทราบว่าประเทศมีรายการ ข้อมูลอะไร แหล่งข้อมูลอยู่ที่ใด จัดเก็บในรูปแบบใด มีชั้นความลับ ระดับใด ซึ่งนำไปสู่การเปิดเผยข้อมูลหรือนำไปใช้ประโยชน์ในการ แลกเปลี่ยนข้อมูล และการวิเคราะห์นำเสนอต่าง ๆ ที่จะทำให้เห็นภาพ สถานะของประเทศในเรื่องต่าง ๆ ที่สนใจ

แนวทางการขับเคลื่อนการจัดทำ บัญชีข้อมูลภาครัฐ (Government Data Catalog) ให้ประสบความสำเร็จอย่างเป็น รูปธรรม 

ระบบราชการเป็น ระบบที่ค่อนข้างใหญ่ การจะขับเคลื่อนให้เป็นรัฐบาลดิจิทัลได้นั้น ทุกหน่วยงานจำเป็นต้องจับมือไปด้วยกัน โดยเป้าหมายสุดท้ายคือ ทำอย่างไรให้ประชาชนกินดีอยู่ดี และมีความเชื่อมั่นในระบบของภาครัฐ 

หนึ่งในส่วนสำคัญ คือ จะทำอย่างไรให้ข้อมูลต่าง ๆ อยู่ใน รูปแบบดิจิทัล (Digitize Data) ซึ่งการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐถือว่า เป็นจุดเริ่มต้นของการขับเคลื่อน สำหรับการวัดศักยภาพของส่วนราชการ

ในปี 2564 ... ยังให้ ความสำคัญกับการเป็นระบบราชการ 4.0 ส่วนหนึ่ง คือ การทำอย่างไร ให้รัฐบาลเป็นรัฐบาลดิจิทัล เพื่อการบริการประชาชนที่ดีขึ้น ซึ่งหากภาครัฐให้บริการ e-service ได้ ให้บริการข้อมูลแบบเปิดได้ ประชาชน ก็จะไว้วางใจกับการทำงานของภาครัฐ 

ดังนั้น ก... จึงกำหนดตัวชี้วัดใน มิตินี้ที่ร้อยละ 15 ซึ่งเป็นนิมิตหมายอันดีที่มีหลายหน่วยงานให้ความ สนใจในการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ สำหรับในปีแรกนี้ ก... ไม่ได้ กำหนดให้หน่วยงานต้องนำเข้าข้อมูลสู่บัญชีข้อมูลภาครัฐทั้งหมด ที่หน่วยงานมี แต่ต้องการให้หน่วยงานวิเคราะห์ว่าภารกิจหลักของ หน่วยงานคืออะไร มีกระบวนการอย่างไร และประกอบไปด้วย ชุดข้อมูลอะไรบ้าง 

ทั้งนี้ สำนักงานสถิติแห่งชาติ จะให้การสนับสนุน ให้คำแนะนำหน่วยงาน ขั้นตอนการประเมิน กล่าวคือ หน่วยงานเลือกว่าต้องการ จะประเมินด้วยกรอบอะไร เมื่อหน่วยงานเลือกตัวชี้วัดในส่วนของ Data Catalog ในช่วงระยะเวลาระหว่างเดือนมกราคมพฤษภาคม ก... ร่วมกับ สำนักงานสถิติแห่งชาติ และ สพร. ดูแลหน่วยงาน ที่เลือกตัวชี้วัดดังกล่าว 

มี Help Desk และ Help Page ให้คำแนะนำ และให้องค์ความรู้ในการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ และจะมีการประเมิน สิ้นปีงบประมาณ คือ 30 กันยายน 2564 ซึ่งเชื่อมั่นได้ว่าหน่วยงาน จะมีภาพของบัญชีข้อมูลภาครัฐที่มีมาตรฐาน ทำให้หน่วยงานทำงาน ง่ายขึ้นในทุกกระบวนและงานหลักของแต่ละหน่วยงานต่อ ๆ ไป

แน่นอนเรามีความยินดีอย่างยิ่งที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาระบบให้ทันสมัยของทางภาครัฐ บริษัทดังภูมิ มีทีมงานพัฒนาและออกแบบเว็บไซต์ (Web Design) เว็บแอพพลิเคชั่น (Web Application) และซอฟต์แวร์ (Software) มืออาชีพ เพื่อช่วยสนับสนุนการทำงานขององค์กร และหน่วยงานต่างๆ โดยที่เป็น “ดังภูมิ” (“ดัง” แปลว่า เปรีบบกับ และ “ภูมิ” แปลว่า แผ่นดิน หรือรากฐาน) ดังนั้น “ดังภูมิ” ก็คือ เปรียบเสมือนกับเป็นฐานรากของการดำเนินกิจการขององค์กร และหน่วยงานต่างๆของทางภาครัฐ

Leave a comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น